Innovatie: we betrekken de gebruikers al, waarom zouden we (ook) een ergonoom inschakelen?

Doorsnee-gebruikers kunnen op basis van hun ervaringen met een bestaand of nieuw ontworpen product de plus- en/of minpunten aangeven. Waarom dan toch een ergonoom als een expert “gebruiker” bij een ontwerpproces betrekken?

Niet of-of, maar en-en

Gebruikers geven op basis van eigen ervaringen een oordeel over een bestaand/nieuw ontwerp van een product, voorziening of ruimte. Het is lastig dit los te zien van eigen kenmerken, eerdere ervaringen of voorkeuren.

Een ergonoom kijkt op gestructureerde wijze breder (helicopterview) en dieper (detailgericht) naar het gebruik in diverse gebruikssituaties. Ook het voldoen aan (wettelijke) richtlijnen (arbo, veiligheid, toegankelijkheid), rekening houden met speciale doelgroepen (inclusive design) en toekomst-bestendigheid (vergrijzing) zijn belangrijke aandachtspunten voor de ergonoom.

Een product kan ook onbedoeld verkeerd gebruikt worden. Op basis van ergonomische principes is vooraf na te gaan welk verkeerd gebruik is te verwachten en door welke aanpassingen dit verminderd of zelfs voorkomen kan worden (bijvoorbeeld “dwingend” ontwerp).

Een gebruiker kan gemakkelijk aangeven wat niet bevalt, maar waarom dat zo is en hoe dit is te verbeteren is lastiger. Een bepaalde verbetering kan een ander aspect verslechteren. Voor een individuele gebruiker is het afwegen van meerdere invalshoeken lastig.

Het door gebruikers laten beoordelen van een ontworpen product kan een aanzet zijn tot een verbeterd ontwerp. Beter is het reeds bij het ontwikkelen van een ontwerp ergonomische kennis en principes toe te passen die de gebruiker centraal zetten: human centred design. De inzet van een ergonoom is zinvol bij het opstellen van specificaties, het beoordelen van ontwerpen, het verder detailleren en realiseren van proefmodellen.

Sneller en effectiever

Zonder gebruikersinbreng is geen goed ontwerpproces mogelijk. De betrokkenheid van expert én gebruiker dient vroeg in het ontwerpproces plaats te vinden zodat dit wezenlijk kan bijdragen aan het resultaat. Met een redelijk beperkte groep proefpersonen zijn onder begeleiding van een ergonoom tijdens een iteratief ontwerpproces de meeste verbeteringspunten vooraf te realiseren.

Het ontwerpproces wordt dus sneller en effectiever.

De inbreng van doorsnee-gebruikers komt beter tot z’n recht als dit op een gestructureerde wijze gebeurt. Het door gebruikers laten naspelen van representatieve gebruiksscenario’s met prototypes is een geschikt middel. Ergonomische expertise én gebruikersinbreng gaan dus hand in hand om te komen tot een bruikbaar en gewaardeerd ontwerp.